Yn barod am rew: rhestr wirio gyflym ar gyfer mis Tachwedd i amddiffyn eich planhigion
Shwmae bawb!
Yr wythnos diwethaf fe wnaethon ni rannu ein rhestr fawr o bethau i’w gwneud ym mis Tachwedd. Yr wythnos hon, rydyn ni’n canolbwyntio ar yr un dasg na all aros: paratoi ar gyfer rhew. Mewn rhannau helaeth o’r DU, mae’r rhew cyntaf yn tueddu i gyrraedd tua’r adeg hon, yn aml ar noson glir a thawel ar ôl diwrnod braf. Bydd deng munud o baratoi nawr yn arbed llawer o ofid yn nes ymlaen, felly dyma ein rhestr wirio gyflym.
1. Cadwch lygad ar y rhagolygon
Awyr glir a dim gwynt yw’r arwyddion rhybudd. Y cyfan sydd ei angen arnoch yw ap tywydd sy’n dangos y tymheredd isaf dros nos. Os yw’n gostwng tuag at sero, mae’n bryd gweithredu.
2. Sicrhewch fod gennych gnu garddwriaethol wrth law
Cadwch rolyn o gnu garddwriaethol wrth y drws cefn. Gorchuddiwch blanhigion tyner ag ef gyda’r nos a phwyswch yr ymylon i lawr â cherrig. Tynnwch ef ymaith yn y bore er mwyn i’r planhigion gael golau. Ceisiwch beidio â gadael i ddalennau plastig gyffwrdd â’r dail, gan nad ydynt yn cynnig fawr ddim amddiffyniad.
3. Codwch eich potiau
Mae compost gwlyb yn rhewi’n galed iawn, a gall hyn gracio potiau a niweidio’r gwreiddiau. Codwch y cynwysyddion ar draed potiau neu ar gwpl o frics fel bod dŵr yn draenio’n rhydd, a symudwch nhw i le cysgodol wrth ymyl y tŷ, lle mae hi’n aml radd neu ddwy yn gynhesach. Mae grwpio potiau gyda’i gilydd yn eu helpu i gadw’n gynnes.
4. Lapiwch y pot, nid y planhigyn yn unig
Mae’r gwreiddiau mewn pot yn llawer mwy agored i’r oerfel na gwreiddiau yn y ddaear. Yn ystod y cyfnodau oeraf, lapiwch gynwysyddion mewn hesian, hen flanced neu ddeunydd lapio swigod.
5. Rhowch help llaw i blanhigion tyner
Mae ein palmwydd dyddiad yn gallu gwrthsefyll rhew i ryw raddau, felly mae angen help ar blanhigion ifanc yn ystod eu gaeafau cyntaf. Dewch â’r rhai mewn potiau dan do, neu rhowch haen drwchus o domwellt a haen o ffabrig gwrth-rew dros y rhai sydd wedi’u plannu yn y ddaear. Unwaith y byddant wedi ymsefydlu’n dda, maent yn llawer caletach.
6. Rhowch domwellt ar eich gwelyau
Mae haen drwchus o gompost di-fawn, pridd dail neu risgl dros y gwreiddiau’n helpu i gadw tymheredd y pridd yn fwy cyson. Taenwch ef tra bo’r ddaear yn llaith a heb rewi eto.
7. Rhowch y gwellaif tocio o’r neilltu
Arbedwch y rhan fwyaf o’r gwaith tocio tan ddiwedd y gaeaf neu’r gwanwyn. Mae rhew yn gallu niweidio toriadau ffres yn hawdd, ac mae tyfiant hen yn helpu i gysgodi coron y planhigyn. Ar ben hynny, mae pennau hadau’n edrych yn hyfryd dan haen o rew.
8. Cadwch oddi ar lawntiau rhewllyd
Mae cerdded ar laswellt wedi rhewi’n ei gleisio ac yn gadael olion traed tywyll a all aros am wythnosau. Arhoswch nes iddo ddadmer, ac yna ewch ati eto.
Chwilio am rywbeth sy’n gwrthsefyll yr oerfel yn rhwydd? Mae Fatsia japonica yn blanhigyn bytholwyrdd sy’n gwrthsefyll rhew ac yn hapus yn yr haul neu’r cysgod, ac fe gewch chi lawer mwy o blanhigion cadarn yn ein planhigion ar gyfer mis Tachwedd, sydd i gyd yn cael eu tyfu heb fawn yn Wenvoe.
Tan y tro nesaf, garddio hapus!
Garden City Cymru