Gwaith garddio ar gyfer mis Tachwedd: rhestr o bethau i’w gwneud yn yr ardd yng Nghymru

Shwmae, bawb!

Mae’r clociau wedi mynd yn ôl, mae’r dail yn disgyn, ac mae glaw Cymru wedi hen ymsefydlu. Mae’n demtasiwn hongian y menig tan y gwanwyn, ond mae mis Tachwedd yn un o’r misoedd mwyaf defnyddiol yn yr ardd. Mae’r pridd yn dal yn gynnes, felly mae gan unrhyw beth y byddwch yn ei blannu nawr y gaeaf cyfan i ymsefydlu a gwreiddio. Dyma ein rhestr dasgau syml.

1. Plannu gwrychoedd, llwyni a choed

Gellir plannu planhigion a dyfwyd mewn potiau unrhyw bryd nad yw’r ddaear wedi rhewi nac yn llawn dŵr, ac mae plannu yn yr hydref yn rhoi mantais iddynt ar gyfer y gwanwyn. Dyma’r amser perffaith i lenwi bwlch yn y border neu ddechrau gwrych newydd. Edrychwch ar ein planhigion gwrych a’n llwyni a choed. Ar gyfer lliw’r gaeaf, mae’n anodd curo celyn, ac mae coesynnau coch llachar Cornus alba 'Sibirica' yn disgleirio’n wirioneddol ar ôl i’r dail ddisgyn.

2. Plannu rhosod

Mae rhosod a blannir yn yr hydref yn gwreiddio cyn y tymor prysur. Tra byddwch wrthi, torrwch draean oddi ar unrhyw goesynnau hir iawn ar rosod sydd wedi hen sefydlu, fel na all gwynt y gaeaf eu siglo’n rhydd. Porwch ein rhosod.

3. Tacluso, ond nid yn ormodol

Torrwch yn ôl blanhigion lluosflwydd sydd wedi mynd yn wlyb a llipa, ond gadewch ychydig o bennau hadau a choesynnau gwag yn sefyll. Maen nhw’n bwydo adar ac yn rhoi rhywle i fuchod coch cwta a phryfed eraill dreulio’r gaeaf. Mae ychydig o annibendod yn rhodd i fywyd gwyllt!

4. Gwneud compost dail

Peidiwch â thaflu’r dail sydd wedi disgyn. Casglwch nhw mewn bag bin a thyllu ychydig o dyllau ynddo, ychwanegwch ychydig o ddŵr, a’i roi o’r neilltu. Ymhen blwyddyn neu ddwy, bydd gennych domwellt hyfryd, briwsionllyd am ddim.

5. Taenu tomwellt da heb fawn

Mae haen drwchus o gompost cartref neu gompost dail dros bridd moel yn diogelu’r gwreiddiau, yn maethu’r pridd ac yn atal chwyn. Rydyn ni’n tyfu popeth mewn pridd heb fawn, a dyna’r dewis mwy caredig o lawer i’r blaned.

6. Diogelu’ch potiau

Codwch gynwysyddion ar draed potiau neu frics er mwyn iddynt ddraenio, a symudwch blanhigion tyner i rywle cysgodol. Mae’n ddefnyddiol cael darn o gnu garddwriaethol wrth law ar gyfer nosweithiau rhewllyd.

7. Gofalu am yr adar

Cadwch ddysgl o ddŵr ffres wedi’i llenwi a rhowch ychydig o fwyd allan. Mae llwyni sy’n llawn aeron yn storfa fwyd naturiol hefyd.

8. Glanhau’ch offer

Ar ddiwrnod glawog, sgwriwch eich offer a rhwbiwch ychydig o olew arnyn nhw fel y byddan nhw’n barod erbyn y gwanwyn.

Chwilio am blanhigion sy’n hapus i gael eu plannu yn y ddaear ar hyn o bryd? Porwch ein planhigion ar gyfer mis Tachwedd, sydd i gyd wedi’u tyfu heb fawn yma yn Wenvoe.

Tan y tro nesaf, garddio hapus!
Garden City Cymru