Rhoi’r gorau i ddefnyddio mawn gartref: canllaw syml i arddwyr y DU

Shwmae, bawb!

Mae compost di-fawn wrth wraidd popeth rydyn ni’n ei dyfu, ac mae’n un o’r newidiadau hawsaf y gall unrhyw arddwr ei wneud. Dyma pam mae’n bwysig, a sut i newid heb unrhyw ffwdan.

Pam mae mawn yn bwysig

Mae mawnogydd yn tyfu’n hynod o araf, tua milimedr y flwyddyn, felly gall bag o gompost mawn gynnwys canrifoedd o dyfiant. Mae mawndiroedd yn storfeydd carbon hanfodol ac yn gartref i fywyd gwyllt arbenigol. Pan gloddir mawn ar gyfer compost, caiff y carbon hwnnw ei ryddhau a chollir y cynefin. Mae gan Gymru ei mawndiroedd gwerthfawr ei hun, felly mae’r mater yn un agos iawn at adref i ni.

1. Darllenwch y bag

Chwiliwch am y geiriau “di-fawn”. Nid yw labeli fel “amlbwrpas”, “organig” neu “llai o fawn” yn gwarantu nad oes mawn ynddo.

2. Rhowch ddŵr mewn ffordd ychydig yn wahanol

Gall compost di-fawn edrych yn sych ar yr wyneb er ei fod yn dal yn llaith oddi tano. Gwthiwch fys i mewn cyn dyfrio, a rhowch ddŵr ychydig ac yn aml yn hytrach na boddi’ch potiau.

3. Daliwch ati i ychwanegu maeth

Dydyn ni ddim yn defnyddio gwrteithiau artiffisial yn y feithrinfa, a does dim angen i chi eu defnyddio chwaith. Bydd ychwanegu ychydig o gompost gardd neu fowld dail bob gwanwyn yn cadw potiau a borderi wedi’u maethu’n dda ac yn llawn bywyd.

4. Gwnewch fowld dail y mis hwn

Mae dail sy’n cwympo ym mis Tachwedd yn gompost am ddim, yn aros i gael ei wneud. Cribiniwch rai (gan adael ychydig o bentyrrau o dan wrychoedd i ddraenogod), rhowch nhw mewn bag bin, tyllwch ambell dwll ynddo, ychwanegwch ychydig o ddŵr a chlymwch y bag. Rhowch ef mewn man o’r neilltu, ac ymhen blwyddyn neu ddwy bydd gennych fowld dail tywyll, briwsionllyd i’w ddefnyddio fel tomwellt ac wrth blannu mewn potiau.

5. Dechreuwch domen gompost

Mae plisg llysiau, planhigion sydd wedi darfod, toriadau gwair a chardbord wedi’i rwygo i gyd yn pydru’n gompost cyfoethog. Mae bin syml mewn cornel yn ddigon, a chyn bo hir bydd yn fan poblogaidd i fwydod a chwilod hefyd.

Da i fywyd gwyllt hefyd

Mae pridd di-fawn a di-blaladdwyr yn llawn bywyd. Mae mwydod, chwilod a ffyngau’n bwydo’r adar ac yn cadw’ch pridd yn iach, felly mae pob bag o fawn na fyddwch yn ei brynu yn helpu bywyd gwyllt ddwywaith drosodd. Mae hyd yn oed pot o fioled y cŵn wrth y drws, sy’n denu gloÿnnod byw pan fydd yn blodeuo ddiwedd y gwanwyn, yn cyfrannu.

Mae pob planhigyn rydyn ni’n ei werthu yn cael ei dyfu mewn pridd byw organig di-fawn yn ein meithrinfa yn Wenvoe. Gallwch ddarllen mwy am ein dulliau tyfu ar ein tudalen arferion tyfu.

Tan y tro nesaf, garddio hapus!
Garden City Cymru