Sut i blannu dringwr wrth wal neu ffens: canllaw cam wrth gam

Shwmae, bawb!

Mae ffens neu wal noeth fel cynfas gwag, ac mae’r hydref yn amser hyfryd i blannu dringwr tra bo’r pridd yn dal yn gynnes. Bydd y gwreiddiau’n ymsefydlu dros y gaeaf, yn barod i dyfu’n frwd yn y gwanwyn. Dyma sut i wneud hynny.

1. Dewiswch y dringwr iawn ar gyfer y lle

• Wal gysgodol: Mae gwyddfid Japan yn fythwyrdd, yn tyfu’n dda yn y cysgod ac yn blodeuo yn yr haf gan ryddhau arogl melys.
• Gorchudd bytholwyrdd cyflym: Mae eiddew Algeria yn tyfu yn llygad yr haul neu yn y cysgod ac yn wych i fywyd gwyllt.
• Lliw’r gaeaf: Mae jasmin y gaeaf yn dod â blodau melyn llachar o fis Ionawr i fis Mawrth.
• Fflam yr hydref: Mae dringwr Virginia yn troi’n goch llachar yn yr hydref. Mae’n tyfu’n egnïol iawn, felly rhowch wal fawr iddo, a pheidiwch byth â’i blannu yn y gwyllt.

2. Gosodwch gynhaliaeth yn gyntaf

Gosodwch delltwaith neu wifrau llorweddol tua 30-45cm oddi wrth ei gilydd cyn plannu, gan eu cadw ychydig gentimetrau oddi wrth y wal er mwyn i aer allu symud y tu ôl iddynt. Gall eiddew lynu wrth y wal ar ei ben ei hun unwaith y bydd wedi dechrau tyfu, ond bydd ychydig o glymau’n helpu pob dringwr i ymsefydlu.

3. Plannwch i ffwrdd o’r gwaelod

Mae’r pridd wrth droed wal neu ffens yn aml yn sych ac yn wael, am fod y wal yn ei gysgodi rhag y glaw. Cloddiwch eich twll 30-45cm o waelod y wal yn lle hynny.

4. Paratowch y twll

Mwydwch y planhigyn mewn bwced o ddŵr wrth i chi gloddio twll tua dwywaith lled y pot. Llacio’r pridd ar y gwaelod a chymysgu ychydig o gompost heb fawn iddo.

5. Plannwch ar oleddf

Rhowch y planhigyn ar yr un dyfnder ag yr oedd yn ei bot, gan ei wyro’n ysgafn tuag at y wal. Gwasgwch y pridd yn gadarn o’i gwmpas â’ch dwylo.

6. Arweiniwch y coesynnau

Datglymwch y coesynnau oddi wrth eu cansen, taenwch nhw allan a’u clymu’n llac wrth y gwifrau neu’r delltwaith isaf gan ddefnyddio cortyn meddal. Gall dwy gansen wedi’u gosod ar ongl yn ôl at y wal bontio’r bwlch.

7. Dyfrhewch a thaenwch domwellt

Rhowch ddwr mawr iawn iddo, yna taenwch haen o gompost heb fawn neu risgl dros yr ardal o amgylch y gwreiddiau. Daliwch ati i ddyfrio yn ystod cyfnodau sych drwy gydol ei wanwyn a’i haf cyntaf.

Gofal dilynol

Clymwch y tyfiant newydd wrth i’r egin dyfu, gan eu taenu i’r ochrau i gael y gorchudd gorau. Tociwch jasmin y gaeaf yn y gwanwyn ar ôl i’r blodau bylu. A chofiwch fod gwyddfid ac aeron dringwr Virginia yn wenwynig os cânt eu bwyta, felly cadwch lygad ar anifeiliaid anwes a phlant chwilfrydig.

Fe welwch bob un o’r rhain yn ein planhigion dringo a gwinwydd, wedi’u tyfu heb fawn yng Nghymru.

Tan y tro nesaf, garddio hapus!
Garden City Cymru